- Vruchten en voedsel
- Grondstoffen
Stad Gent heeft in 2009 een klimaatplan opgesteld. Daarin staat dat de stad in 2030 klimaatrobuust en in 2050 volledig klimaatneutraal wil zijn.
De stad zet zich de jongste jaren in voor het verminderen van de CO₂-uitstoot en bereidt zich voor op klimaatverandering. Hier spelen bomen een grote rol in.
In 2024 werden er al 1.035 bomen geplant, en het jaar is nog maar halfweg. De bomen worden niet willekeurig in de grond gezet, dus rest ons de vraag:
Welke bomen komen op welke plaats, en met welke functie?
De functies van een boom
- Waterregulering
- Hittebestrijding
- Luchtkwaliteit
- Biodiversiteit
- Mentaal welzijn
- Recreatie en sport
Klik op een vraagteken voor meer uitleg.
Stad Gent
Het klimaatplan
Het klimaatplan van Stad Gent voor de periode 2020-2025 is een ambitieus en allesomvattend initiatief om de CO₂-uitstoot te verminderen en klimaatverandering aan te pakken. Met concrete acties wil Gent haar positie als koploper in klimaatbeleid versterken en verantwoordelijkheid nemen in de strijd tegen de klimaatcrisis. Het plan richt zich op energiezuinig wonen, hernieuwbare energie, bedrijven, transport, voeding, circulaire economie en klimaatadaptatie.
Door het bomenbestand te vergroten en bomen aan te planten die zorgen voor schaduw en verkoeling, werkt Gent aan een klimaatrobuuste, aangenamere en gezondere leefomgeving voor haar inwoners.
- 2009Gent ondertekent het Burgemeestersconvenant
- 2020−20% CO₂
- 2030Minstens −40% CO₂ en Gent klimaatrobuust
- 2050Gent klimaatneutraal
Klimaatplan 1
Klimaatplan 2
Klimaatplan 3
Jan Verheyden
Expert bomenbeleid Stad Gent
- In heraanlegprojecten wordt rekening gehouden met klimaatadaptatie: verharding en bestrating verwijderen, parkeerplaatsen vervangen door groen, parken herinrichten, woonerven en geveltuinen aanleggen.
- Die maatregelen moeten een klimaatrobuuste omgeving creëren die beter bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering, zoals wateroverlast en hittestress. Door zowel inheemse als uitheemse bomen met specifieke eigenschappen te planten, kan de stad zich beter aanpassen.
- Bomen worden zorgvuldig geplant en onderhouden, zodat ze lang leven en hun volledige potentieel bereiken. Dat vraagt een doordachte soortkeuze, de juiste plantmethode en regelmatig onderhoud. Een volwassen, omvangrijke en gezonde boom levert namelijk meer ecosysteemdiensten.
Astrid Van den Bossche
Doctoraatsstudent, faculteit Bio-ingenieurswetenschappen
- Bomen creëren een microklimaat door schaduw te bieden en door transpiratie. Hun schaduw verlaagt de temperatuur van de omgeving, vooral belangrijk in stedelijke gebieden waar hitte-eilanden een probleem kunnen zijn. Via hun bladeren verdampen bomen ook water. Die verdamping koelt de lucht en regelt de luchtvochtigheid, wat bijdraagt aan een aangenamer en gezonder lokaal klimaat.
- Gent zit in de middenmoot qua soortendiversiteit bij bomen. De soortenrijkdom is niet uitzonderlijk hoog, maar draagt toch bij aan de ecologische balans en de biodiversiteit van de stad.
- Er is een lastig evenwicht tussen biodiversiteit bevorderen en menselijke voorkeuren. In Gent ondersteunen bomen een verscheidenheid aan insecten, vogels en andere dieren. Niet elke bewoner waardeert de aanwezigheid van bepaalde insecten. Het blijft een uitdaging om een leefomgeving te creëren die zowel de natuur als de mensen tevredenstelt.
Gent in (groene) cijfers
De stad Gent wil klimaatrobuust en zelfs klimaatneutraal worden. De eerste doelstelling, 20 procent minder CO₂-uitstoot in 2020, werd gehaald.
Maar in 2021 steeg de CO₂-uitstoot opnieuw.
In 2020 en 2024 zijn aanzienlijk meer bomen geplant dan in de jaren daarvoor, vooral dankzij een toename van heraanlegprojecten in die periodes. Bij zowat elk nieuw heraanlegproject zijn bomen bijgeplant, een duidelijk teken dat de stad Gent actief inzet op vergroening.
De 3-30-300-regel
In totaal staan er 64.064 bomen in Gent, maar toch haalt de stad de 3-30-300-regel niet. Die regel vraagt drie bomen zichtbaar vanuit elk raam, 30 procent kroonbedekking in elke wijk en voor iedereen een grote groene plek op 300 meter wandelafstand.
3
bomen zichtbaar vanuit elk raam
In Gent: 1 op 3 gebouwen kijkt uit op drie bomen
30%
kroonbedekking in elke wijk
In Gent: 17% gemiddelde kroonbedekking
300 m
tot een grote groene plek, voor iedereen
Wandelafstand als maatstaf
De kroonbedekking is het deel van het stadsoppervlak dat door boomkruinen bedekt is. Voor een ideaal microklimaat en om het hitte-eilandeffect tegen te gaan, is 30 procent nodig. Uit de data blijkt wel dat het de goede kant opgaat: in 2020 en 2024 zijn opmerkelijk meer bomen geplant dan de jaren ervoor.
Boom
Geplant sinds 2020
De boomsoort heeft een grote invloed op de ecosysteemdiensten die een boom levert. De laatste jaren zet Gent meer in op uitheemse bomen met betere eigenschappen, om die ecosysteemdiensten volledig te benutten. Toch blijft het grootste aandeel van de nieuw geplante bomen inheems.
Groenrijke wijken in Gent
Steenakker
De Steenakker is een vrij rustige straat in Gent, naast het UZ en HOGENT. In deze straat is sterk ingezet op vergroening. De afgelopen jaren zijn er 75 bomen geplant, en er kwamen ook parkjes, beken en struiken bij.
Een studie in Gent uit 2012 toonde een significant hoger geluksgevoel bij bewoners van een groene wijk dan bij bewoners van een groenarme wijk. David vertelt over zijn ervaringen.
Conclusie
Bomen spelen een cruciale rol in elke grootstad. Ze leveren ecosysteemdiensten die essentieel zijn voor een gezonde leefomgeving en dragen bij tot het mentale welzijn van de inwoners.
Het planten en onderhouden van bomen brengt uitdagingen mee. Het is geen kwestie van simpelweg een boom in de grond zetten: bomen hebben voldoende ruimte nodig om te wortelen en moeten strategisch in de stadsplanning worden ingepast. Zo wordt hun levensduur gemaximaliseerd, wat bijdraagt aan een duurzaam en groen stedelijk landschap. Grote bomen leveren meer ecosysteemdiensten, daarom staat de levensduur van een boom centraal. Gent kapt enkel bomen uit veiligheidsoverwegingen, of wanneer behoud tijdens grote infrastructuurwerken ondanks maatregelen niet mogelijk is.
Bomen kunnen de gevoelstemperatuur bij hitte aanzienlijk verlagen. Een lagere gevoelstemperatuur zorgt voor een beter mentaal welzijn: minder stress en meer ontspanning.
Een balans vinden tussen biodiversiteit en de behoeften van de inwoners is een complexe opdracht. Toch zet de stad Gent volop in op vergroening.
