Vlaamse gamesector floreert dankzij overheidssteun, maar succes is onvoorspelbaar

Ontmoet de twee Vlaamse studio's

Triangle Factory en Pajama Llama zijn twee Vlaamse gamestudio's die hun ervaring met het VAF delen. Beide studio’s ontvingen verschillende VAF-subsidies tussen 2019 en 2025.

Noot: (-) = niet voltooid.

De stemmen van de studio's

Xavier De Coster (COO, Triangle Factory) en Stan Loiseaux (co-founder, Pajama Llama) delen hun ervaringen met het VAF Gamefonds.

Pijnpunten in het systeem

Breed zaaien biedt starters een kans, maar het systeem kent keerzijden Natascha Rommens van de Flemish Games Association (FLEGA) en Luc Peeters, start-up expert, kaarten die knelpunten aan.

Hoe werken subsidies?

Die pijnpunten beginnen bij hoe het systeem zelf in elkaar zit. Het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) geeft financiële steun aan Vlaamse audiovisuele projecten via drie fondsen: Film, Media en Games. Binnen de gamesector is het Gamefonds verantwoordelijk voor de subsidies aan ontwikkelaars.

Het richt zich op professionele gamestudio’s, maar ook starters en groeiers. Het VAF/ Gamefonds legt de nadruk op cultuur, innovatie, creativiteit, eigenheid, publieksbereik,... En niet louter commercieel gewin.

Het geld komt in schijven

Het VAF betaalt nooit alles in één keer. Subsidies zijn gekoppeld aan ontwikkelingsfasen – wie verder wil, moet opnieuw aanvragen. Deze stapsgewijze financiering moet risico spreiden, maar creëert ook vertraging en administratieve last. De maximale steun per project: € 475.000 over alle fases heen.

Voor een prototype krijgen aanvragers 80% bij ondertekening, 20% na afronding. Voor productie is dat 60% bij start, 30% bij de alfaversie, 10% bij de bètaversie.

Wie krijgt een kans?

Het VAF gaat bij elke aanvraag in gesprek: "We kijken dan direct: zijn deze mensen klaar voor het VAF en is dit wat wij zoeken?”, vertelt Youri Loedts, hoofd van het VAF/ Gamefonds. Een commissie van vijf ervaringsdeskundigen beoordeelt elke aanvraag. Gemiddeld wordt de helft goedgekeurd. De commissie kijkt naar hoe 'fun' de is game, de creativiteit, het commerciële potentieel en de kwaliteit van het team.

Welke games komen in aanmerking?

Het VAF verdeelt games tegenwoordig in drie hoofdcategorieën, elk met een eigen publiek en business model. Deze opdeling bepaalt niet alleen wie in aanmerking komt, maar ook hoe projecten worden beoordeeld.

Eigen inbreng verplicht

Het VAF financiert maximaal 80% voor risicovolle projecten, zoals innovatieve games of starters. Voor andere projecten geldt maximaal 50%. De rest van de financiering moet de studio zelf vinden, via investeerders, eigen geld of uitgestelde lonen.

Als een game winstgevend is, betaalt de studio de volledige subsidie naar verhouding terug. De helft van dat bedrag mag ze binnen vijf jaar herinvesteren in een volgend project.

Strikte deadline

Voor elke steunfase gelden strikte deadlines: zes maanden voor een prototype, twaalf maanden voor een vertical slice, achttien maanden voor productie.

Toch is er regelmatig sprake van uitstel.

Budget blijft hetzelfde ondanks groeiende markt

Voor de komende legislatuur wordt er € 2.621.280 per jaar vrijgemaakt voor het VAF/ Gamefonds, nagenoeg hetzelfde als de vorige periode, ondanks het wegvallen van de specifieke onderwijssubsidie. "We hebben die keuze gemaakt omdat we echt geloven in die troeven, niet alleen op vlak van culturele waarde, maar ook op vlak van economische waarde", zegt de adviseur.

Maar geld alleen volstaat niet. De Vlaamse gamesector kampt met een structureel probleem: te veel microbedrijven die van project naar project hobbelen. "We hebben heel veel microbedrijven: onder de tien werknemers, zeer klein, niet duurzaam, projectmatig", zegt De Vos. "We zouden eigenlijk moeten kunnen evolueren naar stabielere bedrijven."

"Winst is geen vies woord"

Om die shift te versnellen komt er een nieuwe strategie: quick-to-market. Het VAF onderzoekt hoe games in een heel beperkte periode kunnen worden ontwikkeld, sneller op de markt verschijnen om te testen of ze aanslaan. Geen jarenlange ontwikkelingstrajecten meer voordat blijkt of een game werkt.

Maar De Vos erkent ook dat de sector zelf moet veranderen. "Ik durf te erkennen dat er bij de studio's nog nood is aan die economische focus, de focus op winst. Dat is geen vies woord", zegt hij. "De doelstelling mag niet zijn: een mooie game maken. De doelstelling moet zijn: een succesvolle game maken die zoveel mogelijk publiek bereikt."

Die verschuiving van cultureel naar economisch denken botst soms met de realiteit. Meer dan de helft van de gesteunde projecten haalt geen publieke release, en winst is niet gegarandeerd. "Uiteraard willen wij zoveel mogelijk releases. Dat is evident, want dat is de enige mogelijke manier om ook successen te boeken", zegt De Vos. "We moeten ervoor zorgen dat er meer van die successen zijn. Vandaar die economische focus." De Vos bevestigt dat de gamesector onvoorspelbaar is. "Het is zeer moeilijk om op voorhand alle factoren in de hand te hebben", zegt hij. "Niemand, ook het VAF niet, kan inschatten welke games succes worden."

Tegelijk nuanceert hij: niet elk project dat flopt is een mislukking. "Soms is het belangrijk om die ene keer te falen. “Vraag aan een succesvolle game-ontwikkelaar: hoeveel games die hem eerst heeft moeten laten falen voordat hij geluk heeft gehad met zijn succes."

Cultuursectoren

Het VAF verdeelt zijn middelen over drie sectoren, maar de verhoudingen lopen ver uiteen. Het Filmfonds krijgt het meeste, het Gamefonds het minst. Daartussen staat het Mediafonds.

Het Filmfonds ontvangt jaarlijks bijna € 21 miljoen, dat is acht keer meer dan het Gamefonds. Alleen al het creatiebudget voor fictiefilms (€ 7,8 miljoen) is groter dan het volledige budget van het Gamefonds. Het Mediafonds krijgt € 6,4 miljoen, voornamelijk voor fictie- en animatieseries. Het Gamefonds moet het stellen met € 2,6 miljoen. Daarvan is € 2,1 miljoen beschikbaar voor creatie en promotie.

Ook bij de werkingsmiddelen is het verschil fors. Het Gamefonds heeft € 350.000 om te functioneren, zes keer minder dan het Filmfonds. Beide fondsen kennen dezelfde administratieve eisen. Talentontwikkeling krijgt bij games € 160.000, bij film een half miljoen.

Het verschil zit niet alleen in cijfers. Een Vlaamse filmproductie kan aanspraak maken op miljoenen via het Filmfonds. Een gamerelease moet het doen met maximaal € 475.000 voor creatie en promotie. Genoeg om een kleine studio te professionaliseren, maar moeilijk om te concurreren met internationale spelers.

Bronnen: BHO Filmfonds 2026–2030 | BHO Mediafonds 2026–2030 | BHO Gamefonds 2026–2030.

"Vlaanderen zou succesvoller moeten zijn"

"Succes vereist veel vallen en opstaan"

Succes is nooit gegarandeerd

Hoeveel tijd, moeite en geld er ook in een project wordt geïnvesteerd, succes is nooit gegarandeerd. Een hit kan uit een dode hoek komen: een kleine studio, een shout-out van de juiste influencer, het juiste moment. Niemand kent de formule. Een game met een miljoenenbudget en een gigantische marketingcampagne biedt geen garantie op verkoop.

Toch kiest de Vlaamse overheid ervoor erin te investeren via het VAF dat net als andere investeerders keuzes moet maken. Het onderscheidt zich wel door niet enkel op financieel rendement en hoge verkoopcijfers te mikken, maar als een springplank te dienen voor beginnende studio’s en creatieve projecten. Veel studio's die vandaag succes hebben, zouden mogelijk nooit bestaan hebben, als het VAF er niet was. Het gamefonds van het VAF is een vangnet.

De keerzijde is dat te veel studio's het zien als een makkelijke geldpot om mee te experimenteren, en als het op niets uitdraait, trekken ze naar de volgende aanvraag. Daarom pleit het beleid voor een shift in mentaliteit: een mindset van winst en groei.

Is er een return on investment op de overheidssteun in de Vlaamse game-industrie? Geen idee. Iedereen geeft een ander cijfer, maar niemand wil zijn rekenblad delen. Het VAF spreekt van € 22 miljoen geïnvesteerd en € 54 miljoen omzet, het kabinet houdt het op een return van € 72 miljoen. Waar die cijfers vandaan komen, blijft onduidelijk. Wat de open data ons leert, valt tegen: weinig games scoren een groot verkoopsucces. Maar die paar successen zijn groot genoeg om het experimentele geld / de subsidies aan games met minder succes te compenseren.

En, het is niet omdat een game nooit uitkomt of nooit volledig raakt, dat het meteen een mislukking is. Het was leergeld voor de betrokken studio die de ervaringen meeneemt naar het volgende project. Het rendement van die subsidies is breder dan enkel het financiële.